Bij voorkeursrecht krijgt iemand de kans om als eerste te onderhandelen over de aankoop van de woning, voordat er andere partijen aan tafel zitten. Bij voorkooprecht gebeurt dit pas na een overeenkomst met een andere partij. Dan kan de begunstigde aan dezelfde voorwaarden het pand als eerste aankopen.
Beide zijn per pand terug te vinden in de eigendomstitel zoals beschreven in het kadaster.
Voorkeursrecht:
- Wanneer: vanaf de start van de onderhandelingen van de verkoop zal de begunstigde als eerste aan tafel zitten.
- Wie: huurders in Brussel, landbouwers, mede-eigenaars,… vaak na overeenkomst (conventioneel).
- Exclusief: nee, als er na onderhandelingen geen overeenkomst is, kan de eigenaar een andere koper zoeken. De begunstigde heeft geen voorrang tot aankoop, enkel het recht om als eerste te onderhandelen.
- In Brussel is dit van toepassing voor eigenaars die hun huurhuis verkopen, waarbij ze eerst met de huurders moeten onderhandelen.
Voorkooprecht:
- Wanneer: nadat er een compromis is getekend, kan de begunstigde aan dezelfde prijs het pand kopen binnen een termijn van 2 maanden. Als het voorkooprecht wordt uitgeoefend, dan wordt de onderhandse akte ontbonden.
- Wie: erfgenamen, buren binnen een verkaveling, woonmaatschappijen, de Vlaamse overheid, huurders,…
- Exclusief recht: De begunstigde heeft het exclusieve recht om de woning te kopen tegen dezelfde prijs en voorwaarden wanneer de eigenaar deze wenst te verkopen.
- Er bestaan 2 soorten voorkooprecht:
- Wettelijk voorkooprecht: bepaald door een wet of decreet, zoals het voorkooprecht van de Vlaamse wooncodex met voorrang voor sociale woonmaatschappijen.
- Conventioneel voorkooprecht: opgenomen in een overeenkomst tussen twee partijen, zoals bij een huurcontract.
Een voorkooprecht geeft de begunstigde een sterkere positie dan een voorkeursrecht. De begunstigde van een voorkooprecht heeft het exclusieve recht om de woning te kopen en gaat voor op andere kopers. De eigenaar is verplicht de begunstigde op de hoogte te brengen van zijn intentie om te verkopen.
Een begunstigde van een voorkeursrecht heeft daarentegen geen exclusieve rechten of voorrangspositie. De eigenaar is niet verplicht om de begunstigde te informeren, maar hij mag dat wel doen om de begunstigde de kans te geven om te kopen.